‘Ik stond met tranen in mijn ogen foto’s te maken’ 

Als vrijwillig fotograaf gaf Merel Visser-Piet (26) ons door haar lens een kijkje in het leven van patiënten die aan boord van de Global Mercy een operatie ondergaan. Zoals Musu, het meisje dat met haar moed en blijdschap voor altijd een plekje in Merels hart veroverde.  

Vertel: hoe zag je leven als fotograaf aan boord eruit? 

Ik denk dat het de leukste functie van het schip is. Je draait mee met elk team: het ene moment sta je in de keuken of op de brug naast de kapitein, even later trek je een sprintje door het schip om erbij te zijn als iemand na een beenoperatie zijn eerste stappen zet. En de volgende dag ga je met een patiënt mee naar zijn of haar dorp. Die bezoeken aan iemands woonplaats vond ik heel bijzonder. Je ziet dan echt de impact die een operatie heeft op iemands dagelijks leven.

Je volgt dus echt iemands hele reis.  

Ja, inderdaad. Er zijn regelmatig pre-operatieve screeningsdagen aan boord. Dan komen patiënten langs voor scans en onderzoeken. Daar was ik dan bij, samen met de andere vrijwilligers van het mediateam. Met een vertaler ga je in gesprek met patiënten. Uit al die verhalen maakten we dan een selectie: deze patiënten zouden we graag willen volgen. 

Moeten patiënten daaraan meewerken?

Soms denken patiënten dat inderdaad: als ik weiger, dan opereren ze me misschien niet meer. Maar we leggen uit dat ze écht zelf mogen kiezen. Ook vertellen we uitgebreid hoe het werkt als we ze volgen en wat we willen vastleggen. Veel patiënten werken overigens graag mee hoor. Vaak hebben ze zelf ook online verhalen gezien over mensen die aan boord geopereerd zijn.  

Hoe is het om een patiënt van dichtbij te volgen door je lens?

Super indrukwekkend. Wij zijn er bij op alle belangrijke momenten in iemands ‘reis’. In de operatiekamer, tijdens de revalidatie aan boord. Soms is dat heel intens. Ik volgde bijvoorbeeld een kind dat een oogoperatie kreeg. Het moment dat zijn ooglappen afgingen en hij voor het eerst weer kon zien… Ik stond met tranen in mijn ogen foto’s te maken, zie dan nog maar eens scherpe beelden te maken.

Eén van de kinderen die je voor de camera had, was Musu.

Klopt. Musu was acht jaar toen ze aan boord kwam. Ze had ernstige brandwonden op haar arm opgelopen doordat er een pan hete olie overheen was gevallen. Die wonden waren langzaam vergroeid, waardoor ze haar arm niet meer goed kon strekken. Daardoor kon ze bijvoorbeeld niet meer helpen met klusjes in huis. En als ze wilde spelen, lachten kinderen haar uit of gaven ze haar bijnamen.

Lees hier het hele verhaal

Vertel eens wat voor meisje je aan boord zag.  

Toen ik haar voor de eerste keer zag, was ze teruggetrokken en schaamde ze zich voor haar arm. Maar al snel ontdekte ze: ik ben hier net als de anderen. Al snel zagen we een andere Musu. Ze zette de boel op stelten, stal ieders hart met haar doorzettingsvermogen en lach.

Hoe veranderde de operatie haar leven?

Musu kon voor de operatie eigenlijk niets met haar arm. Ik heb een foto gemaakt waarop ze een emmer op haar hoofd zet, met één hand. Tijdens de revalidatie zag je hoe ze steeds meer kon: iets vastpakken, een bal gooien. Ze kreeg stapje voor stapje haar bewegingsvrijheid terug.

Jullie zijn een paar weken na haar vertrek van boord bij haar langs geweest. Neem ons eens mee…

Ze vloog op ons af en het hele dorp liep uit. We liepen mee naar haar school, zagen haar spelen met vriendinnetjes. Dan merk je: zo’n operatie is zoveel meer dan een medische ingreep. Musu kreeg er haar zelfvertrouwen en waardigheid mee terug.  

Wat is je het meest bijgebleven van je tijd aan boord?

Ik denk het gesprek met de moeder van Musu. Ze zei: Op het schip heb ik leren bidden. Eerst wist ik niet hoe dat moest, maar nu dank ik God elke dag voor het wonder dat mijn dochter genezen is. Dat raakte me. Het is waarom ik aan boord ben gegaan: om iets van Jezus’ liefde te delen met anderen.  

Je bent uiteindelijk een klein jaar aan boord geweest. Hoe kijk je terug op die periode?

Het was ook voor mijzelf levensveranderend. Als je ziet hoe dankbaar mensen daar zijn, ondanks de pijn waarmee ze rondlopen of de armoede waarin ze leven. Hoe ze delen met elkaar, leven als community. Hoe ze naar de wereld kijken en geloven. Dat heeft me geïnspireerd, ik ben echt verliefd geworden op de Sierra Leoonse cultuur. Ik probeer het vast te houden nu ik weer terug ben in Nederland. Ik heb trouwens ook genoten van het samenleven met vrijwilligers uit alle verschillende landen en culturen. 

Je was daar samen met je man. Hoe was dat?

Klopt. We waren net drie maanden getrouwd toen we aan boord gingen. Ik als fotograaf, hij in eerste instantie als assistent medisch voorraadbeheer en later als teamleider. In Nederland heb je allebei je eigen werk, daar stond ik soms in de OK te fotograferen en kwam hij ineens binnenlopen om spullen te brengen. Ik heb het als heel tof ervaren. Ik weet niet goed hoe ik het moet omschrijven, maar voor ons heeft het echt het fundament van ons huwelijk bepaald. Af en toe was het ook uitdagend om aan boord te leven, het is een beetje alsof je in een stroomversnelling leeft. Je maakt zulke bijzondere dingen mee samen. Dat heeft onze band nog verder verdiept.

Wat zou je willen zeggen tegen mensen die nadenken over een periode als vrijwilliger aan boord?

Je weet het waarschijnlijk diep in je hart wel. En je hoeft niet meteen lang te gaan. Ik heb in 2022 eerst drie maanden aan boord van de Global Mercy gewerkt. Ik ging toen alleen en werkte in de keuken. Dat vond ik toen best spannend. Ik heb een hekel aan vliegen, reis niet graag alleen. Maar ik voelde me meteen thuis aan boord, ook omdat er veel andere (Nederlandse) vrijwilligers zijn die je wegwijs maken. Ik zou dus zeggen: probeer het eens! 

Het communicatieteam aan boord van een schip? Dat bestaat uit een manager, een creative coördinator, twee schrijvers, twee fotografen een videograaf en twee media-liasons die bijvoorbeeld journalisten begeleiden. Verder zijn er drie lokale medewerkers. Eén medisch fotograaf die van alle patienten medische voor-en na foto’s maakt en twee vertalers die het team helpen met het vertalen van de interviews en om aan te sluiten bij de cultuur en gebruiken van het land waar het schip ligt.